== القاب حضرت مهدی (عج) در روایات == '''حضرت مهدی (عجل الله تعالی فرجه الشریف)''' در منابع اسلامی، بهویژه در روایات شیعه و سنی، دارای القاب متعددی است. هر لقب، نشاندهندهٔ بُعدی از شخصیت، رسالت و جایگاه ایشان بهعنوان منجی و مصلح موعود آخرالزمان میباشد. در این مقاله، مهمترین القاب ایشان به همراه متن عربی روایت و ترجمهٔ فارسی ارائه میگردد. === ۱. لقب «مهدی» (الْمَهْدِی) === مشهورترین لقب حضرت مهدی (عج) است. «مهدی» به معنای «هدایتشدهٔ از سوی خدا» یا «هدایتگر» است. پیامبر اکرم (ص) فرمودند: <div dir="rtl"> «یَکُونُ فِی آخِرِ الزَّمَانِ خَلِیفَةٌ یُقَالُ لَهُ الْمَهْدِی، یَمْلَأُ الْأَرْضَ قِسْطًا وَعَدْلًا کَمَا مُلِئَتْ جَوْرًا وَظُلْمًا.» </div> ترجمه: «در آخرالزمان، خلیفهای خواهد بود که به او "مهدی" گفته میشود؛ زمین را پر از قسط و عدل میکند، همانگونه که از جور و ظلم پر شده باشد.»<ref>سنن ابن ماجه، ج۲، ص۱۳۶۸</ref> === ۲. لقب «قائم» (الْقَائِم) === «قائم» به معنای «قیامکننده برای حق» است. این لقب اشاره به قیام جهانی ایشان برای برقراری عدل دارد. امام صادق (ع) فرمودند: <div dir="rtl"> «إِنَّ لِلْقَائِمِ غَیْبَةً قَبْلَ ظُهُورِهِ، فَإِذَا خَرَجَ یَقُولُ: أَلَا إِنِّی أَنَا الْقَائِمُ الَّذِی أَعِزُّ الصَّدِیقِینَ وَأُذِلُّ الْمُنَافِقِینَ.» </div> ترجمه: «برای قائم، غیبتی پیش از ظهورش است. پس هنگامی که خروج کند، میگوید: آگاه باشید که من همان قائمی هستم که دوستان را عزیز و منافقان را خوار میگردانم.»<ref>بحارالانوار، ج۵۲، ص۳۸۵</ref> === ۳. لقب «منتظَر» (الْمُنْتَظَر) === این لقب اشاره به انتظار مؤمنان برای ظهور ایشان دارد. پیامبر اکرم (ص) فرمودند: <div dir="rtl"> «أَفْضَلُ الْأَعْمَالِ انْتِظَارُ الْمُنْتَظَرِ، الَّذِی یَمْلَأُ الْأَرْضَ قِسْطًا وَعَدْلًا.» </div> ترجمه: «برترین اعمال، انتظار کشیدن برای "منتظَر" است؛ همان کسی که زمین را پر از قسط و عدل میکند.»<ref>کمال الدین، ج۱، ص۲۸۷</ref> === ۴. لقب «حجت» (الْحُجَّة) === «حجت» یعنی دلیل و برهان خداوند بر مردم. امام زمان (عج) حجت زندهٔ خدا بر زمین است. امام رضا (ع) فرمودند: <div dir="rtl"> «الْحُجَّةُ بَعْدَ الْحَسَنِ بْنِ عَلِیٍّ ابْنُهُ الْمَهْدِیُّ الَّذِی یُصَلِّی خَلْفَهُ عِیسَی ابْنُ مَرْیَمَ.» </div> ترجمه: «حجت پس از امام حسن عسگری (ع)، پسرش مهدی است که عیسی بن مریم پشت سر او نماز میخواند.»<ref>معانی الأخبار، ص۲۳۶</ref> === ۵. لقب «خلف صالح» (الْخَلَف الصَّالِح) === به معنای «جانشین شایسته» است. ایشان وارث انبیا و اولیای الهی هستند. امام باقر (ع) فرمودند: <div dir="rtl"> «إِذَا مَاتَ الْإِمَامُ الْحَسَنُ بْنُ عَلِیٍّ فَإِنَّ الْخَلَفَ الصَّالِحَ هُوَ ابْنُهُ الْمَهْدِیُّ.» </div> ترجمه: «هنگامی که امام حسن عسگری (ع) از دنیا برود، همانا جانشین شایسته، پسرش مهدی است.»<ref>الغیبة نعمانی، ص۱۴۳</ref> === ۶. دیگر القاب مشهور === بر اساس روایات، القاب دیگری نیز برای حضرت مهدی (عج) ذکر شده است که در جدول زیر به مهمترین آنها اشاره میشود: {| class="wikitable" ! لقب !! معنا !! اشاره روایی |- | '''صاحب الزمان''' || صاحب و صاحب اختیار زمان || اشاره به ولایت و حاکمیت معنوی ایشان در همه اعصار |- | '''بقیة الله''' || بازماندهٔ خدا (ذخیره الهی) || اشاره به آیهٔ «بَقِیَّتُ اللَّهِ خَیْرٌ لَکُمْ» (هود/۸۶) |- | '''الموعود''' || همان کسی که به او وعده داده شده || اشاره به وعدهٔ ظهور در کتب آسمانی |} در روایات تفسیری آمده است: <div dir="rtl"> «بَقِیَّةُ اللَّهِ خَیْرٌ لَکُمْ إِنْ کُنْتُمْ مُؤْمِنِینَ، قَالَ: هُوَ الْقَائِمُ مِنْ آلِ مُحَمَّدٍ.» </div> ترجمه: «آیهٔ "بقیة الله برای شما بهتر است اگر مؤمن باشید" در مورد قائم از خاندان محمد (ص) نازل شده است.»<ref>تفسیر قمی، ج۱، ص۳۶۸</ref> == نتیجهگیری == مجموعهٔ این القاب نشان میدهد که حضرت مهدی (عج) در نگاه روایات اسلامی، شخصیتی محوری در آخرالزمان است؛ کسی که قیام میکند، عدل را میگسترد، حجت خداست، مورد انتظار جهانیان است و جانشین شایستهٔ پیامبران و امامان پیشین است. == منابع == <references /> [[رده:امام زمان]] [[رده:القاب حضرت مهدی]] [[رده:روایات مهدویت]]
